tesettür ve stratejik bilgilerimiz
bugün güzel yazılarımızı yazan tesettür diyorki Yeni rekabetçi dün\a, doğrusal algılanabilen ^ olarak basit ve kolay öngörülebilir bir çe\ re varsa. -uzaklaşarak doğrusal olmavan, ileri dü/evebelr\. , , karmaşık bir ortam anla\ ışına doğru geçiş yapma\ı Buradan, artık hiçbir şevin öngörülebilir olma\av.ı„ r çıkarılmamalıdır. Bu, gelecekte işlenn ve ilışkilenr olduğu gibi olmayacağı, geçmişe bakarak gelıvekha^K^ fikir ortaya konulamayacağı anlamına gelmektdır1980'de yayınlanan bir makalesinde Ansofl st^att. yönetim uygulamasının gelişmesinde bir ileri gora>>a\ x İecek şekilde, çalkantılı ortamlarda firmalann uvurr Nağ r sorununu yönetebilmek için kullanışlı araçların gei^îınlnves gerektiğinden söz etmektedir. Stratcgic Issue Mv (Stratejik Sorun Yönetimi) isimli bu makale, çok hı/h vB7Wfl değişime ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan t.ryurjif tehlikelere stratejik planlamanın zamanında tepk; cek kadar yavaş kaldığı durumlarda firmanın ı;evrPN?| ^ sağlamasının bir yolunu araştırmaktadır.
1990-2000 dönemi, küresel rekabet ortamın»!? özelliğinin hızlı değişimle ve yüksek karm*bA..
I edildiği yıllar olmuştur. Çevresel değişim hmy karmaşıklık düzeyi arttıkça oyunun kurallan da 1 Bu tür değişimler, firmanın da çevrcyle uyumhıb«l değişmesini gerektirmekteılir. Eğer bu olmazsa soı firmayı dışlayacak ve ortadan kaldıracaktır ÇeviT“l sağlayacak değişimi gerçekleştiremeyen firma içiniii ranma ve büyük olasılıkla bitiş olacaktır.
STRATEJİK YÖNETİM SY 101
; duyulan analitik becerileri, stratejik hedefleri ^ i gerek duyulan pratik becerilerden ayırma eğjirry,
I masıdır. Analiz ve uygulama arasındaki bu ay f yapaydır. Strateji başlavnp biten bir olgu değıJ(ijj. e ^ tanımlama, uygulama, kontrol etme ve yeniden^^^ ^ döngüsüdür. f
Mintzberg, stratejik programlama olarak isım]^ durumdan da söz etmekte, stratejinin >"illardır şirket ^ ^ ve analizlerinden inşa edilen fildişi l^uleler içinde^^ ve gerçeklerden uzaklaşıld iğini belirtmektedir, İşka geçerli bir stratejiye sahip olunmak isteniyorsa bu b(jt^ iş hayatının gerçeklerinin içinden çıkan İmalıdır. t
Sürekli ve öngörülemeyen değişimler çağında stratp,^ ' pratik yararlılığı, giderek artan bir şekilde sorgulanmaktı
Parlak bir şekilde belirlenen bir stratejiyle ortaya çıkmak onu aynı şekilde uygulamak da önemlidir. Strate|i uyguiaj^ başladığında firma çevresi değişime açık olmakta vçdek^ süreç içinde de devam etmektedir.
1994 yılında yayınlanan The Rise and Fail cfStrote^pjg^ ning (Sp-atejik Planlamanın Yükselişi ve Düşüşü) adlı kitabmi Mintzberg, stratejinin planlamanm sonucu olmadı^ iakat bunun tam tersinin yani stratejinin başlama noktası oldu^ söylemektedir. Bu kitap, dikkatli ve ustalıklı bir şekilde, lWlı yıllarda Ansoff, 197(yierde BCG ve 1980'lerdePorterbişlaol-_ mak üzere birçok ünlü stratejicinin görüşlerine kaş çr ■
'e adeta stratejik yönetim teorisinin bilinen temel dr^ Yakmaktadır. Günümüzde de stratejik yönetim anlavı^ levam eden en yoğun tartışma, Mintzberg vePorter ;örüş ve yaklaşım farklılığıyla ilgilidir.
H. Mintzberg, birçok önemli düşünürün ayoıntûii karşı çıkmaktadır. Karmaşık-tarihsel ve kendiliğinim çıkma yaklaşımını benimseyen stratejiciler gnıbuı ancak gruptakilerin çoğunun aksine Darvvin teorisivle benzetişimi kabul etmemektedir. Karmaşık çev re fil olmakla beraber, Mintzberg, süreksizliği olan ola\ lan
stratejik Yönetime Giriş ve Tarihsel Gelişim
vtytt pıtMiktif olarak hazırlık yapma olanağının duşünmdcte ve değişikliklere ortava çıkbkJan behrli bir artışla aşamalı olarak tepkilerin verilmesi
ffianımktadır
Karmaşık Sistemler, Beklenmedik, Kendiliğinden Oluşan Durumlar
Gumımuzıin çok yüksek değişim hızı ve beklenmedik jgtfnUnn birbiri ardına yaşanması karşısında stratejidler, ^nuniı baş etmenin yollan konusunda çalışmaya ve çeşitli puşler ortaya kovTnaya başladılar.
Karmaşıklığa dayab yaklaşımlar veya kannaşık uyumlu glemlff. denge\e dayalı doğrusal sistemlerin açık başarısızlığı bir alternatif yaklaşım olarak geliştirilmiştir. Kar-dayalı yaklaşımı benimseyen stratejiciler arasında i«j(inışavnlıklan vardır. Çoğunluk, çevrenin karmaşıklık, İn w ekolojik yapılar anlarrunda incelenmesi gerektiğini JujiBinıektedir. Bu grup, bir sistemin yukanya doğru evrimi «inndj Darvin'in hipotezini iş çevresi için bir benzetişim aİBİı kullanmakta ve bu düşünce tarzından yola çıkarak da mkı tiffuaze eden şirketler fikrini ortaya koymaktadır.
Karmaşıklık yaklaşımını benimseyenlerin bir grubu kontrol edilemeyeceği ve etkilenemeyeceğı tür ve genellikle her durumu kendiliğinden ortaı^a nıvla açıklarlar. Bu gruba göre, öngörülere dayal f»e, çevrenin karmaşık niteliği nedeniyle anlamsız ve f olacakfır. Geleceği planlamaya yönelik her çabanın mu öne süren bazı yazarlar, geleceğin karmaşık i dikkate alarak strateji belirlemenin olanaksızbğına türler. Bunlar, olayların olması ya da durum lası için stratejicilerin beklemelerini ve daha jpteji geliştirmelerini önermektedirler.
Diğer grup, Daru'in hıpoftvlerinin iş ben/ehne olarak kullanılabileceğini kabul etmelt,. ' hrmanın kaosun kenarında da ot>a rekabetçi strateji ceğıni düşünmektedir. Çünkü sistem, karma^kolma^;^ " kendi içinde uyumlu olduğu bir durum vardır Avm^r' çok az da olsa sistemde bir öngörülebilirlik bulunmakfi^ grubun önemli isimlerinden S.L. Brovm ve K.L Eısr» 1998'de yayınlanan Ccmtpetin^ on Ihc Ed^c (KcmrdaRdı^^ kitapta karmaşıklık ortamındaki değişim karşısında i'Of». lerin hı/lı tepki vermelerini, olanak bulunduğunda tahnur yapmalarını ve uygun olduğunda da değişimi yöm*tnifkr. önermektedir. Onlara göre, günümüzde firmalar çok v’ui, düzeyde karmaşık ve belirsiz çevrelerde rekabi'f ettıklenr;, yöneticilerin ve firmanın sürekli olarak yetkinliklerini tirme süreci içinde olması gerekmektedir. Yöneticilennbur. tutarlı bir şekilde yapabilmeleri için de strateji, organüasvır ve liderlikle ilgili bazı temel varsayımları bilmeleri ve «rm uygulamaları benimsemeleri önem taşımaktadır.
Stratejiyle ilgili olarak Brovvn ve Eisenhardt'ın bebrled* kurallar şunlardır:
•Rekabetçi üstünlük geçicidir, sürekli olarak yem ustumüde ] yaratmak gerekir
•Strateji çeşitlilik gösterir, kendiliğinden ortaya çıkar ve karraşıC' ] Farklı stratejik adımlar atılmalı, stratejinin kendiliğinden ç ve karmaşıklığına İzm verilmeli, gözlem yaptıktan son'a^ olasılığı bulunan strateji seçenekleriyle oynanmakk
•Değer yaratacak yeni yollar bulmak için ışletmeie keşfetme fırsatları aranmalıdır
Organizasyonla ilgili olarak da dört kural bulunns
•En önemli zaman çerçevesi içinde bulunulan zsr ganızasyonu bugünün önceliklerine göre yapıland otabıldığınce küçük tutmak gerekir
0 ofçn'ipn Ğm gkjnimalı, yem frsatlar kovalamrken geynçten ; ftkabelçı üstünlük oUrak yararUmlmakdır
0uzanmak, rakiplerden daha uzun dbr>emlı zaman •
oMdanyU çalçılmah. gelecek tahmmlen sıkMcIa gözden geçnl- •
•temposu zamana ve olayların akışır^ göre ayarlanmak.
Afuma göre değıştmlmetıdır
bdfHik konusundaki üç kural da şunlardır:
kenarda rekabet eden ybnetıaler, bugünku stratejilerim geçmişle # gelecekle bağlantılannı kurarak büyütmelidirler Yemden bir strateji yaratmayı değil, mevcut stratejilerim gençleştirmeyi ve guncelemeyi tercih etmelidirler
Liderler, karmaşık çevrelerde stratejinin tepeden değil, becerili, hck ve çesfk davranabılen işletme düzeyinden gelmesine olanak sağiamakdıiar
t işletmeler ortaya çıkan pazar fırsatlarına göre sürekli olarak yemden incelenmeli, stratejiler durumlara göre yemden şekil-lendftneli. işletmelerin pazara uyumları sağlanmalıdır
Kenanfa rekabet etmenin on kuralı, hızlı değişen, )^ksek hefcrazli^ sahip sektörlerde anlamlı olacak şekilde karmaşık-i vaklaşıma ve basit-gelecdc yaklaşımına dayab iki stratejiyi [«va getınp, birleştirmektedir. Sağlam ve etkili olmasma ı zorlayın ve karmaşıktır. Ancak, oyunun kurallannm ^1 bir dünyada işe yarayan bir yaklaşımdır.
erg, karmaşıklığın egemen olduğu, sürekliliği olumlar yaşanırken firmalann stratejiyi dinamik bir ştırmeleri. özgün bir sanat eseri gibi zanaatkarca in gerektiğini belirtmektedir. Bu anlayışla ortaya ilpfik*r her biri bir sanat eseri gibi farklı, benzersiz
; Ralph Stac)- de 1992'de ya vınlanan Maıuı^ng öv u>»
: fP'linemcı/eni Yö^ 'tmek) adb kitabında Mintzberge '
; beraber, belirsizlik ve karmaşıklıkla baş edebilmek ; lanmış organizasyonların varahlrrası olanağının bulundj,
: öne sürmektedir. Stacv; karmaşık uyumlu sistemler\aU^
; benimseyenlerin çoğundan farklı olarak, şirketlerin karın^ i proaktif olarak hazırlanmalan gerektiğini söylemektedir i Kaos ve Karmaşıklık; 1990'lı )’illar, doğa bilimleri,^
; bilimler ve işlenme bilimleri de dâhil olmak üzene a;ki ^ i ünlerin bir karmasının yaygın bir biçimde kullanıldiğı olarak anılacaktır. Bazı işletme bilimcileri Knns Taen ,7-^ benzetişim yaparak Karmaşıklık Teorisine geçiş yapmışür Kaos teorisi, bilimde gözlemlenebilir olan, ancak on»r kestirilemeyen süreçlerle ilgilenmektedir. Buradan Karm»i Teorisine geçiş yapanlar, temel karmaşıklık düşüncesine ily; bir aynnb eklemişlerdir. Karmaşık sistemler düşüncesi ku
sistemin veya çevrenin sınırsız sayıda diğer sistemlere oluştuğu gerçeğinden yola çıkmakta ve bu sistemlenn bardak sudaki moleküller gibi tesadüfi olarak bırbırlen etkileşimlerde bulunduğunu varsaymaktadır.
Sistem Düşüncesi: karmaşık çevrelerle ilgilenen bir dıj yaklaşım da sistem düşüncesi olmuştur. Bu yaklaşımın tar tarlan, karmaşık konulan dikkate almanın mümkün oldu^ I ve bu tür karmaşık sistemlerin sonuçlan hakkında kabul edi bilir müdahalelerin yapılabileceğine inanmaktadırlar. Söi düşüncesi iş çevrelerinde yaygın biçimde tartşılmı,ç çok az sayıda firmada gerçek anlamda bir uygulama| bulabilmiştir. Özellikle, en çok yararlı olabilec^ üst f düzeyinde fazla bir ilgi görmemiştir.
1990 yılmda yayınlanan The Fiflh Dhdpbne iBepıcl adlı kitabında bu konuya büyük önem veren P. S kavramlanyla karmaşık düşünebilmek için gerekli i ve sezgisel yeteneklere sahip bulunan az sayıdaki yo son derece başanlı olduğunu ve gelecekte debaşanh^ devam edeceğini düşünmektedir.tesettür yazdı.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder